Trin deceniji maripe pala romane čačhimata

O European Roma Rights Center (ERRC) kerel baxtagor 30 beršengere egzistencijasa thaj bućasa ekh exibicijasa pe arkiveske fotke ande Budapešta, o foro kaj sas kerdi kadi organizacija. I egzibicia savi ka ovel putardi kotar o 11. Novembro 2026. dži ko 10. Januari 2027. berš, ka prezentirinel trin dekada maripe vash o manušikane hakaja e Romenge ki Evropa, prekal fotografie save sikavena diskriminacia, violencia, segregacia, numaj vi o maripe thaj aktivizmo e romane komunitetengo.

 

I exibicia ka ovel thodi ki Blinken OSA (Blinken Open Society Archives), thaj o ulavipe e vizitorenge ka ovel bipokinipesko. Fotografie andar ERRC-esko arxivo, savendar maj purane aven katar anglune 1990-to berša, dokumentuin e ključne evenimentura, krisakere procesura, kampanje thaj inicijative save markerde o maripe pala e Rromengi egaliteta ande sasti Europa.

 

I kronologikani prezentàcia astarel pes e pogromenca thaj e policiaqe raidenθar katar o śerutno kotor e śovvardeśenqo, so sikavelas i trubujipe vaś jekh organizisardo legalo respònso karing i violènca thaj i diskriminàcia. Vov źal maj dur anθ-e dekada zorasa ćhudine avri, segregacia, krisaqe marimata thaj civilo organizàcia, źi ka o akanutno rromano aktivizmo.

 

Sar sikavel o ERRC, kadale fotografura sasa kerde na numaj sar śajdipen e evenimenturenqo, numaj vi sar dokumentuime dośa pal-o phagipen e manuśkane xakajaqo thaj i pozicia e rromane komuniteturenqi. Trin dekada maj palal, o maripe vash e justìcia na agorisardas.

 

O anticiganizmo inke reprezentil seriozno problemo ande evropake societetura, thaj vov sikavel pes prekal e politikane stavi, e themeske politike, e diskriminacija thaj e akcije katar e ekstremne chache rigake miškimata.

 

"E Rromane komunitetura trubun te mukhen te mangen toleranca thaj te astaren te roden justicia", si jekh katar ključne mesažura pe save o ERRC fundosardas peske aktivitetura desar kerda pes.

 

Paše e ekspozicijako, o ERRC ka organizuin vi duj-divesutne phandle khedipa juristikane eksperturengo thaj aktivisturengo ande Budapesta, dedikuime pala e eksperienca save si kerdine ande trin dekada strategikane krisesko proceso thaj advokacia pala manušikane čačipa. O res e kedipasko sito te dikhen o rezultatya ji akana, numay ini te dikhen o droma vash te sigurinen o kontinuiteti e maripnasko vash justicia thay barabaripe.

 

Sar kotor e jubilaresko festuipe, 11. Novembri ka ikergyol bipokinipesko online edukaciako eventi kova ka ovel anavkerdo “Neve droma vash te arakhen love vash buti ano rig e manushikane hakayengo”. O programo ka ovel dedikimo e alternativno modelencar e finansiripasko, komunitetosko finansiripe thaj shaipa maj dur katar e tradicionalno fundaciake grantura. Si kerdo vash e membrura andar o Romane Rights Network, aktivistura thaj advokatura save keren buti e manushikane chachimasa.

 

O fundosaripe e ERRC-esko anglal trin dekada reprezentisarda importanto paso ando barjaripe e organizuime juristikane maripnasko pala Rromane čačipa po Europako nivelo. Anθ-e berśa, i organizàcia kerda buti prekal o stratègiko menadžmento e krisaqo, rodipen, advokàcia thaj kooperàcia e rromane komunitèturenθar te sikavel i sistemàtikani diskriminàcia thaj e respònsabilitètură e institucienqe.

 

O jubilearno egzibicija ande Budapesta si odolesqe na numa jekh retrospektìva vaś i buti jekhe organizaciaqi, no vi jekh xatăripen vaś i història e rromane miśkipnasqi vaś e manuśkane xakaja, e manuśenqe save kerde les thaj e marimata save si ʒi akana.

 

O.V.