Terne manuša save pučen pe korkore - prevencija katar violencia thaj gender stereotipura

O projèkto si kerdo kotar jekh maśkarthemutno konzorciumo savo si kerdo kotar o IPES, ZPTM, MOB, o Centro vaś i Sociàlo Buti vaś i Balije thaj o Koper, o Instituto vaś o Publiko Sastipen Kragujevac thaj i Romani Edukaciaqi thaj Kulturaqi Komunitèta "Romanipen", e ko-financirime katar i Evropaki Unia prekal o programo CERV, anθ-o śerutno linia e suportosqi DAPHNE.

 

O projèkto si reslo te kerel prevencia e murśikane patreturenqi maśkar e ćhave katar e marginalizirime komunitètură, maj but anθ-e rromane komunitètură, anθ-o barjaripen e emocionalo xramosaripnasqo, e jekhutnipen e murśenqo thaj e na-violentno komunikaciaqo.

 

 

Data vash o impakto e tradicionalno gender rolengo, presia e kolegencar thaj digitalno violencia pe terne manusha sas prezentirime ano vakti e konferenciako. Palal e dàte prezentisarde anθ-i prezentàcia, 80 procenturǎ e ternenge patǎn ke le ćhave garaven penqe pharipa korkorre te na aven ćorre, kana 60 procenturǎ sikaven ke le ćhave save nakhen katar e tradicionalne nocie pal-i maskulinitèta śaj te aven ćorre.

 

Ana Pavlič, programesko direktorka taro Instituti bašo rodipe e butjako (IPES) tari Slovenia, sikavgja o importantno te dikhel pe tradicionalno gender norme kola kerena adžikeribe ko čhave te oven sajekh zorale thaj te na sikaven emocije.

 

- Butivar zukaren le shavora te aven zurale, te na sikaven vulnerabilita thaj te lasharen problemura korkori. Importantno si te šaj te barjaren emocionalno literacija thaj te haćaren kaj empatia, putardipe thaj respekto reprezentirinen zor, na slabost, sikavgja o Pavlič.

 

O projèkto si les jekh specialo signifikàcia vaś e rromane komunitètură, kaj e terne manuśa, paśal e gender stereotipură, arakhen pes vi e etnikane predrasudença thaj e diskriminàciaça. Božidar Nikolić, ekzekutivo direktori e rromane edukaciake thaj kulturake komunitetosko „Romanipen“ akcentirda pe importanca te involvirinen pe terne manuša ko procesia save den kontribucia ko paruvipa an olengere komunitetia.

 

- Ame kamas le romane shavoren te avel len shajipe slobodo te phenen peske gindura, te pindjaren nasvale phirutne patretura thaj te vazden relaciji bazirime po jekhutno respekto. O paruvipa siton duryarde numay te sine kay o terne aktivune lena kotor ano olengo kreiripe, e suportosa e familiyako thay komunitetesko,vakergya o Nikolić.

 

Jekh signifikantno kotor e projektosko si dedikuime te arakhel e mentalno sastipe e ternenge, soske o phandipe e emociengo, o presipe e kolegurengo thaj o ekspozicia e violenciake shaj te avel lungo vramake konsekvence pe lengo barjaripe. Prof. Dr. Snežana Radovanović, direktorka taro Kragujevačko Publiko Sastipasko Instituti akcentirinela kaj i prevencija si ključno te kerel pe sasto ambienti bašo barjaripe.

 

- Edukacia pe vrama thaj o pindjaripe pe nasvale phirutne modelura si vazno te ashavel pe violencia thaj te arakhel pe o psykicno sastipe e ternenge. Trubulipe si te delpe olen siguruno than kote šaj te vakeren bašo haćaripe thaj te roden suporto kana trubul olen, sikavgja o Radovanović.

 

Specialno atencija kana kerel pes i prezentàcia e projèktosqi si dino ka-i digitalo violènca, kontrola anθ-e relacie e partnerenqe thaj o zloupotreba e privatno źivdipnaski. Prof. Dr. Ivana Simić Vukomanović, asistenti direktorka taro Kragujevačko Sastipaskere Institutija, mothoda o trubulipe e ternenge te barjaren đandipe bašo personalno granice, somnipa thaj sigurno phiravipe ko interneto.

 

- Le ternimata musaj te pinjaren e diferencia mashkar vård thaj kontrola, thaj vi te acharen sode si importatno te inkren o privatno trajo thaj personalni granjici. Edukàcia pal-o digitalo siguripen thaj sastipasqe relacie si importanto kotor anθ-i prevencia e violèncaqi, phendǎs o Simić Vukomanović.

 

Participaciake workshopura, sporteskere aktivitetura, khelipe, peer mentoring thaj digitalno sasto, sar vi treningo vash terne butjarne thaj lokalno ekspertura si planirime sar kotor e BRO projektosko. Dikhel pes vi intersektoralne dialogura thaj keripe lokaloske akcione planurengo pala prevencija katar violencia.

 

O reslipe e proektesko si te del kontribucia vash o vazdipe e na-violentno modelengo vash o maskuliniteti thay te kerel yekh may inkluzivuno ambienti bazirimo pe barabaripe, responsibiliteti thay yekh-aver respekti, prekal aktivuno kotorleipe e ternengo thay kooperacia e instituciyengo thay civilune organizaciyengo.

 

O.V.