Vakti: 3 min.
Nasvalo mesažo taro xoli ko Obrovac: Lokalno manuša kondamnirinena o anti-Romano grafiti
Vakti: 3 min.
Dizutne taro gav Oreovac paše Bela Palanka sine nasvale akale divesa taro grafiti e daravno mesažosa adresirimo membria taro romano komuniteti, kova sikavdilo ko jekh taro zidura ko bešipaske thana.
Foto: Romaworld
I inskripcia savi si la jekh mesažo bašo daravipe thaj natolerancija mamuj o Roma, vazda briga maškar e lokalno manuša thaj e reprezentantura e organizacienge save keren buti e arakhipnasa e manušikane hakajengo. E citizentura sikaven kaj gasave mesažura na reprezentuin o duxo e komunitetosko thaj šaj te den kontribucia te šhivel pes o dar thaj o ulavipe maškar e manuša.
Reprezentantia tari romani komuniteta evaluinen kaj o nasul vakeribe, bizo dikhibe ano savi forma sikavela pe, našti te ovel toleririmo. Sar von vakeren, o fakto kaj asavke mesažura sikaven pes ko ambientia kote so o Roma thaj o majoritetno populacia dživdinena berša khetane thaj ulaven sakodivesutne dživdipaskere pharipa si specialno brigako.
E ekspertura vash e manushikane hakaja den varningo kaj o grafiti e daravno sasto na numaj si ekspresia vash vandalizmo, numaj shaj te vazdel diskriminacia thaj intoleranca vash varesave grupe e populaciake. Odolesqe si importanto kaj e kompetentne institucie te keren reakcia, te determinisaren i responsibilitèta thaj te bićhalen jekh śukar mesažo kaj o xoliako lav naj les than anθ-i societèta.
O beśutne kotar o Orevac savenca vakerdam vakeren kaj mangena olengero gav te ovel pindžardo bašo jekhutno respekto thaj khetanipesko dživdipe, a na bašo incidentia save phagen e relacie maškar o manuša.
E organizacie e civilno societake akharde e kompetentno autoritetura te len tele o grafiti savo si ande disputa thaj te len e mesura te na aven pale gasave incidentura. Ko jekh, von sikaven i importanca e edukaciaki, dialogoski thaj promocia e tolerancaki sar majšukar responso pe mesažura e xoliake.
Kazo taro Oreovac pale jekh drom putargja pučipe baši pozicija e Romenge ki Srbia thaj trubulipe te kerel pe kontinuitetno buti prekal institucije, edukacijako sistemi thaj medije te maren pe stereotipia, predrasude thaj sa forme tari diskriminacija.
Kronologia taro antirromano grafiti thaj incidentia an i Srbija
O incidento ano Oreovac nane izolirime kazuso. Ko nakhle dešupandž berša, grafiti thaj xolipaske mesažura, phangle e romane komuniteta, si ramome ande but forura thaj gava ande sasti Srbija.
Jekh taro majanglune kazura sine registririmo ko marti 2011 berš ko Zrenjanin, kana upral familijakoro kher e lokalno koordinatoresko bašo romane pučipa sikavgja pes grafiti e rasistikane sadržajencar thaj direktno daravipa adresirime ko Rroma.
Yekh bersh palo odova, ano oktobri 2012. bersh, upral o kher e ambulancako ano Novi Sadesko foro Bukovac, grafiti e mesazhia vash o xoli vash o Roma, kova sine hramimo kotar yekh lokaluno fan grupa.
Ando juli 2013-to berš ramosardo ofensivno grafiti po zido e poštako ando 9-to majo mahala Nis, publikane insultirindoj membrura katar romani komuniteta pe nacionalno baza. Bizo te dikhen e reakcie katar e organizacie save keren buti vash e manushikane chachimata, o graffiti sas lino tele numa palo nesave chon.

Foto: Romaworld
Telal o milaj 2015 beršesko ano Novi Sad, komunalno služba thaj aktivistia but droma čhinavde o nasul grafiti save si resle upral e Roma thaj e migrantia. Numa, nesave mesaźură sikavde pes pale anθ-e sa kodola thana palal so sas ćhudine.
Ko agor taro 2017. berš, paše o purano asamblejako kher ko Kragujevco sikavdile grafiti e daravipnaske mesažencar adresirime e Romenge. O kazuso palo odova vazdingya reakcie kotar o civilune organizacie thay reprezentya e romane komunitetesko, kola manglape te ovel gatisardo kondamnipe vash asavke fenomenya.
Ano palune bersha, aktivistya dena varningo vash o may but frekventuno arakhipe e grafitesko e ekstremistikane sasto ano bare forya ani Srbiya, may but ano Beogrado thay Novi Sad. Vi te si ke le kontroverzno inskripcie si regularno line, von si butivar reprintisarde, so sikavel e trubujipe vash jekh maj decizno reakcia katar e institucie thaj jekh maj konzistento aplikacia le zakonoski mamuj o hatjaripe.
Odoleske reprezentya kotar organizacie vash manushikane hakaya pakyana kay sakova nevo incidenti, sar so si ano Oreovac, si yekh vakeriba kay o maripe mamuy o rasizmi, diskriminaciya thay etnikani natoleranca panda ačhola yekh vasno socialuno buti.
O.V.