≫
Vakti: 3 min.
“Ples mrtve kokoši” sikavdilo angleder pherdi sala e Akademikane Teatrosko ano Beograd
≫
Vakti: 3 min.
O audio-vizualno khelibasko performanso „Khelipe e mule čiriklengo“, savo tematizirinela o dukh e Romengo ko vakti taro maripe taro 1990-to berša ki teritorija tari purano Jugoslavija, sikavgja pes arakhadi rat ki pherdi sala taro akademsko teatro “Branko Krsmanović” an o Beograd.
Foto: Romanenevimata
Ko sasto performanso, o publika lela bari atencija o zoralo thaj emocionalno scensko than, kote so o teme kotar o persekucija, diskriminacija, violencia thaj socialno bisterdipe sine sikavde prekal o khelipe, muzika, lumija thaj video projekcije. Palo agoripe e performancako, palo odova sine lungo aplausi, thaj but prezentirime na garavde pire emocije sebepi o zuralo mesažo so anel i drama.
Prekal kadi performancija, e avtoreski ekipa sikavel o fakto kaj e Romane viktime kotar e maripa kotar e 1990-to berša butivar sas mukle avri kotar e oficijalne historikane naracije, bizo dosta dokumentirime mothovipa thaj institucionalno pindžaripe. I drama kerel buti precizno kotar o than e ćućimasko — thana kote so e manušikane destinura ačhon bi dikhline.

Foto: Romanenevimata
I rezhiserka Jelena Rubil sikavda palo premiera kaj i ideja vash e drama vazdili kotar o trubulipe te hasnin o arto te vakeren pe teme save so o societeto butivar phandel.
“Katar o angluno drom, mangljam te keras drama savi na ka del prosto odgovora, numa ka putarel than vash haćaripe, gindipe thaj anglal. O subjekto e Romengo dukh kotar e 1990-to berša si but tikno prezento ko publikano than, thaj palal e statistike thaj historikane faktia si čače manuša, familije thaj dživdipa save so si paruvde sajekh Art si zor te triggerinel e emocija thaj te anel maj pashe e publika. butivar ačhol bi te vakerel pes," phendas o Rubil.
Voj majdur phenda kaj o specialno vastnipe e projektosko si precizno o proceso e kolektivo butjako prekal savo sas kerdo o performanso.
“Akava sine but intenzivno thay emocionaluno procesi vash savore amende. Sakova segmenti e performancako – phiravipe, avazi, lumia, video – sine kerdo ano yekh drom kote khetane kreirinena yekh gndipe e bibahtako, tishipe, darako, numay ini o manushikano mangipe vash te arakhel o digniteti thay memoria. Reakcie e publikake sikavde kay o manusha penjarena o sinceriteti thay importanca e akava epikeski”,vakergya o rezhiseri.

Foto: Romanenevimata
Asistento direktori thaj autori taro muzikako dizajno Dragan Ristić - Kal evaluingja kaj i drama inćarel bari socijalno odgovornost, specijalno ko vakti kana palo Romane viktime panda na vakerel pe dosta.
“Akava performanso nane numay yekh artistikuno proyekti, numay yekh tip e akharipesko vash te na bisterelpe. Isi but paramiche kola nikana na sine dendo than ano medie, institucie vay kolektivune memorie e societatesko. Ko vakti e maripnasko kotar o 1990-to bersha, o Roma sine ekspozime vash ververutne forme e violenciake, zorasa mobilizime, persekucia thay diskriminacia, numay olengere destinyya ačhile ano rig e Rsesko,”vakergya vov.
Kana vakerel pal-i atmosfera palal i premiera, vov sikavdăs ke i reakcia e publikaqi sas la jekh specialo signifikàcia vaś i sasti ekipa.
"Kana dikhes jekh pherdo sala thaj ćućipe ani performànca, tu realizisares ke i publika ćaćes andre źal anθ-i paramìći savi zumaves te phenes. Amenge, kodo si i maj importanto buti — ke e manuśa mukhen i sala e emocienar, numaj vi e pućhimata save ka aven palal lenθe vi palal i performànca. Me patǎv ke o arto trebal te avel jekh than e dialogosqo thaj e empatiaqo, maj but kana vorbisardam but vràma," phendas o Ristić.

Foto: Romanenevimata
O performanso “Khelipe e mule čiriklesko” aratchi sikavgja kaj o arto šaj te ovel zoralo than e memorijako, dialogesko thaj konfrontaciako e temenca save ačhile ko margine e societake berša.
E publikako emocionalno reakcija thaj nekobor minutija taro aplauzo palo performanso konfirmingje kaj asavke projektia silen importantno rola te putaren pučipa bašo pozicija e Romengo, kultura e memorijaki thaj societetakere odgovornost upral o bisterde viktime.

Foto: Romanenevimata
I premiera ko Akademikano Teatro na sasa numa artistikano evento, numa thaj zoralo mesažo kaj e paramiče kotar e Roma so nakhle dukh ko vakti taro maripa kotar e 1990-to berša našti te ačhon bidikhle.
Prekal i kombinàcia e phirutneski, e muzikaqi thaj e vizualo eksprèsia, e avtoresqi ekipa aresli te sikavel e publikaqe i emocia e dukhăqi, e ćućimaski thaj e na-vakerde destinacienqi, mukhindoj jekh zuralo impresia savo ačhilo but vràma palal so e lampàre pe scena ćhivde pes.
O.V.